Ինչպես է կորոնավիրուսը փոխում սպառողական ծախսերը

Համավարակը փոխել է մեր առօրյա կյանքի գրեթե բոլոր ոլորտները, և սպառողական ծախսերը նույնպես բացառություն չեն: Սպառողական ծախսերը համաշխարհային տնտեսական աճի ամենակարևոր շարժիչ ուժերից են: Բացի սպառողական ծախսերը որոշող մի քանի գործոնների վրա ազդելուց, ինչպիսիք են սպառողի վստահությունը, գործազրկության մակարդակը կամ «կյանքի գինը», համավարակը կտրուկ փոխել է նաև այն, թե ինչպես և որտեղ են սպառողները նախընտրում ծախսել իրենց աշխատած գումարները: Քանի որ սահմանափակումները շարունակվում են, սպառողները դեռ ակնկալում են եկամուտների կրճատում, հետևաբար սահմանափակում իրենց ծախսերը՝ ցնցումներ առաջացնելով տնտեսության տարբեր ճյուղերում: Եթե որոշ ճյուղեր ավելի լավ վիճակում են այս համավարակի ազդեցությանը դիմակայելու համար, ապա մյուսները կարող են պայքարել միայն գոյատևելու համար:

 

Քանի որ մարդիկ բախվում են համավարակով պայմանավորված անորոշության հետ, նրանց սպառողական վարքագիծն ավելի անկայուն է դառնում: Այնուամենայնիվ, պարզ է, որ նրանք կրճատել են ոչ հիմնական ապրանքների և ծառայությունների վրա կատարվող ծախսերը: McKinsey-ի անցկացրած գլոբալ հարցման համաձայն՝ երկրները, շարժվելով համավարակի հետագծով, ցույց են տվել լավատեսության առկայծում, որն էլ իր հերթին կարող է ենթադրել ծախսերի աճ: COVID-19-ից հետո տնտեսական վերականգնման նկատմամբ լավատեսության վերաբերյալ հարցումների արդյունքները ներկայացված են գծապատկերում։

 

Գծապատկեր 1․ Կորոնավիրուսից հետո տնտեսական վերականգնման նկատմամբ լավատեսությունը

Աղբյուրը՝ McKinsey

 

Մարտի կեսից սկսած Եվրոպայում և Ամերիկայում սպառողների լավատեսությունը նվազել է, մինչդեռ ասիական երկրների մեծ մասը պահպանել է իր լավատեսության մակարդակը: Օրինակ՝ Հնդկաստանի սպառողները լավատեսության ավելի բարձր մակարդակ ունեն, ավելի շատ տնային տնտեսություններ են պլանավորում ավելացնել ծախսերը, մի միտում, որն ակնհայտ է նաև Չինաստանում, Ինդոնեզիայում և Նիգերիայում: Ամերիկացի սպառողները դեռևս ավելի լավատեսորեն են նայում ապագային, քան եվրոպացիները: Ամերիկացիների 37%-ը կարծում է, որ երկիրը կվերականգնվի 2 կամ 3 ամսից՝ չնայած լավատեսության մակարդակն ամենաբարձրն է այն մարդկանց մոտ, ովքեր վաստակում են տարեկան 100 հազ․ դոլարից ավել:

 

Սպառողները շարունակում են ծախսել, իսկ որոշ առաջին անհրաժեշտության ապրանքների վրա, ինչպիսիք են սննդամթերքը և կենցաղային պարագաները, նախահամավարակային մակարդակից ավելի շատ են ծախսում։ Մեդիա արտադրանքի սպառման սովորությունների փոփոխության պատճառով հարցված գրեթե բոլոր երկրներում սպառողներն ասում են, որ կավելացնեն իրենց ծախսերը տնային զվարճությունների վրա: Սա հատկապես տեղի ունի Կորեայի դեպքում, մի երկրի, որն արդեն ունի է հսկայական զանգվածային խաղային մշակույթ:

 

Քանի որ Չինաստանում սկսել են սահմանափակումները վերացնել, տնտեսության որոշ ոլորտներ, ինչպիսիք են բենզալցակայանների, մարզասրահների և ընտանի կենդանիների խնամքի ծառայությունները, կարծես թե աշխուժանում են, ինչը կարող է դրական ազդանշան լինել սահմանափակումները վերացնելու ուղղությամբ գնացող այլ երկրների համար: Բայց մինչ սպառողները մեծացնում են իրենց անհրաժեշտ իրերի վրա կատարվող ծախսերը, նրանք նաև նախատեսում են պակաս ծախսեր ապրանքների և ծառայությունների այլ կատեգորիաների համար:

 

Համավարակի և դրա կանխարգելման համար երկրների կողմից իրականացվող միջոցառումների հետևանքով զգալի անկում գրանցած ոլորտները ներառում են ռեստորանային բիզնեսը և զվարճությունները: Առանձնապես շատ տուժած ճյուղերը, որոնք անկում են ապրում յուրաքանչյուր երկրում, զբոսաշրջությունը և տրանսպորտն են։

 

Զբոսաշրջության և տրանսպորտի ճյուղերի անխուսափելի անկումը զանգվածային սոցիալական մեկուսացման և ճանապարհորդելու սահմանափակումների կիրառման հետևանք է: Մասնավորապես, ԱՄՆ զբոսաշրջային ոլորտը կարող է ապրիլին և մայիսին ակնկալել եկամտի միջինը 81% անկում, իսկ 2020թ․ ընթացքում կորուստները կկազմեն մոտ 519 միլիարդ դոլար, ինչը կհանգեցնի 1,2 տրիլիոն դոլար ընդհանուր տնտեսական ազդեցության կամ կորստի: Ընդհանուր առմամբ, զբոսաշրջության ոլորտի եկամուտների վրա COVID-19-ի ազդեցության գնահատումը 2020թ․ համար ըստ ամիսների ներկայացված է գծապատկերում։

 

Գծապատկեր 2․ Զբոսաշրջության ոլորտի եկամուտների վրա կորոնավիրուսի ազդեցությունը

 

Ըստ Ճանապարհորդության և զբոսաշրջության համաշխարհային խորհրդի տվյալների՝ զբոսաշրջության ոլորտում վտանգված են 50 միլիոն աշխատատեղեր, որոնցից 30 միլիոնը՝ Ասիայում: Հաշվի առնելով, որ ճանապարհորդության և զբոսաշրջության ոլորտը կազմում է համաշխարհային արդյունքի (ՀՆԱ-ի) 10.4%-ը, դանդաղ վերականգնումը կարող է լուրջ հետևանքներ ունենալ:

 

Մտահոգիչ անկում է գրանցում նաև հագուստի ոլորտը։ Աշխարհում հագուստի ինչպես առցանց, այնպես էլ սովորական վաճառքները մեծ հարված են ստանում: Օրինակ՝ Չինաստանում հագուստի սպառումը նախահամավարկային մակարդակի համեմատ 40-50%-ով ավելի ցածր է: Քանի որ սպառողները զսպում են իրենց ծախսերը, հագուստ արտադրողները (հատկապես բրենդային) ստիպված են կրճատել արտադրությունը և վերանայել շուկայում իրենց դիրքավորումը:

 

Ամբողջ աշխարհում սպառողների ավելի քան 75 տոկոսը ակնկալում է, որ COVID-19-ի ազդեցությունն իրենց կենսակերպի և ֆինանսների վրա կզգացվի ավելի քան երկու ամիս, իսկ մոտ 50 տոկոսը կարծում է, որ դրա ազդեցության տևողությունը կլինի ավելի քան չորս ամիս:

 

Ակնհայտ է, որ համավարակը հավասարապես չի ազդել բոլոր ոլորտների վրա: Որոշ ոլորտների դեպքում տեղի ունեցող փոփոխությունները հաշվի առնելու ճանապարհով սպառողների ընդհանուր տպավորությունների վերականգնումը կարող է հանգեցնել շատ անհրաժեշտ աշխուժացմանը: Մյուս ընկերություններն այլ ընտրություն չունեն, քան սպասելը: Անկախ դրանից, յուրաքանչյուր ոլորտ բախվում է մեկ ընդհանուր ճշմարտության. համավարակից հետո կյանքը զգալիորեն կտարբերվի:

Դիտվել է՝ * անգամ

Լրահոս

  • 2021-06-25
  • Տնտեսական ակտիվության ցուցանիշը՝ 4,3%
  • 2021-06-24
  • Կորոնավիրուսի տնտեսական հետևանքների չեզոքացման 23-րդ միջոցառման շրջանակում աջակցությունը կշարունակվի
  • 2021-06-24
  • «Արտեկ փովեր սիստեմա» ընկերությունը «Ալյանս» ԱՏԳ-ում կիրականացնի անօդաչու թռչող սարքերի արտադրության գործունեություն
  • 2021-06-23
  • Հունվար-ապրիլին արտերկրից Հայաստան դրամական փոխանցումները 29.1%-ով աճել են
  • 2021-06-22
  • Տեղաբաշխվել են պետական կարճաժամկետ պարտատոմսեր
  • 2021-06-22
  • Մայիսին՝ ապրիլի համեմատ, գրանցված աշխատատեղերն ավելացել են շուրջ 8.5 հազարով
  • 2021-06-18
  • 4.1 մլրդ դրամի գերավճարի գումարները վերադարձվել են 29 306 հարկ վճարողներին
  • 2021-06-18
  • Հայաստան զբոսաշրջային այցելությունները ապրիլ ամսին կազմել են 41,881, իսկ մայիսին՝ 52,908
  • 2021-06-17
  • ԱԺ Ֆինանսավարկային և բյուջետային հարցերի մշտական հանձնաժողովն ամփոփել է աշխատանքները
  • 2021-06-16
  • ԿԲ-ը վերանայել է գնահատականը, կանխատեսում է 4.6 տոկոս տնտեսական աճ
  • 2021-06-15
  • Արտաքին հատվածից ՀՀ տնտեսության վրա ակնկալում է էական գնաճային ազդեցություն
  • 2021-06-15
  • Վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը բարձրացվել է 0.5 տոկոսային կետով
  • 2021-06-14
  • Կապի ոլորտում փորձ է արվում ներդնել շարժական կապի լայնաշերտ 5G տեխնոլոգիաները
  • 2021-06-10
  • Համաշխարհային բանկը 2021թ․ Հայաստանում կանխատեսում է 3.4% տնտեսական աճ
  • 2021-06-09
  • Համաշխարհային բանկը գլոբալ տնտեսության համար 5,6% աճ է կանխատեսում
  • 2021-06-04
  • Սպառողական շուկայում 12-ամսյա գնաճը կազմել է 5.9%
  • 2021-06-03
  • Կառավարությունն ընդունել է ՀՀ-ից մի շարք ապրանքների արտահանման ժամանակավոր արգելք կիրառելու մասին որոշում
  • 2021-06-03
  • Գործադիրը հաստատել է ՀՀ-ում ինտենսիվ այգեգործության զարգացման ծրագիրը
  • 2021-06-02
  • Քննարկվել են տնտեսական ոլորտին վերաբերող տարեկան կատարողականները
  • 2021-06-01
  • 2020թ. պետական բյուջեի կատարման մասին տարեկան հաշվետվության քննարկումներ ԱԺ-ում
  • 2021-06-01
  • 2021թ. 5 ամիսներին ՊԵԿ-ն ապահովել է 618.4 մլրդ դրամ հարկային եկամուտ
  • 2021-06-01
  • Սոցիալական պաշտպանության համակարգի ախտորոշումը և ՔՈՎԻԴ-19-ի ազդեցությունը ՀՀ տնային տնտեսությունների վրա
  • 2021-05-31
  • ՕECD-ն զգուշացնում է գլոբալ տնտեսության անհավասարաչափ վերականգնման մասին
  • 2021-05-31
  • Տեղի ունեցել ՀՀ-ում Ֆինանսական կրթման ազգային ծրագրի մշակման և իրագործման հանձնաժողովի 17-րդ նիստը
  • 2021-05-31
  • Անշարժ գույքի շուկան դեռևս չի վերադարձել նախաքովիդյան վիճակին
  • 2021-05-26
  • Ուղեցույցներ ու իրազեկման թերթիկներ` տնտեսվարողների համար
  • 2021-05-25
  • Տնտեսական ակտիվության ցուցանիշը՝ 2,6%
  • 2021-05-25
  • Տեղաբաշխվել են պետական կարճաժամկետ պարտատոմսեր` 1 մլրդ դրամ ծավալով
  • 2021-05-24
  • 2021թ․ 1-ին եռամսյակում ՀՆԱ-ի աճը կազմել է – 3,3%
  • 2021-05-24
  • Մայիսի 24-ին կտեղաբաշխվեն պետական պարտատոմսեր․ ՀՀ ՖՆ
  • 2021-05-20
  • Նախագիծ անշարժ գույքի կառուցապատմամբ զբաղվող տնտեսավարող սուբյեկտների մոտ ԱԱՀ-ի և շահութահարկի մասով առաջացած խնդիրների լուծման համար
  • 2021-05-20
  • Պարզեցվել է տնտեսվարողներին անցումային գերավճարների վերադարձման կարգը
  • 2021-05-20
  • Հայաստանի բանկերի միությունն ամփոփել է համակարգի առաջին եռամսյակի ցուցանիշները
  • 2021-05-19
  • ԿԲ-ը հրապարակել է 2021թ. մայիսի 4-ի վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքի արձանագրությունը
  • 2021-05-18
  • 2020թ․ առաջին երեք եռամսյակում ԿԲ-ն վարել է խթանող դրամավարկային քաղաքականություն
  • 2021-05-18
  • Տրանսֆերային գնագոյացման կարգավորումները՝ հարկային կարգապահության բարելավման միջոց
  • 2021-05-13
  • Գործադիրը հաստատել է ոռոգման համակարգի ֆինանսական առողջացման աջակցության 2021 թվականի ծրագիրը
  • 2021-05-13
  • Մարզպետարաններին կտրամադրվեն լրացուցիչ սուբվենցիաներ
  • 2021-05-13
  • Գիտաշխատողների աշխատավարձերն աստիճանաբար կբարձրանան
  • 2021-05-12
  • Տարեվերջին գնաճային ճնշումը Հայաստանում կթուլանա․ ԵԱԶԲ
  • 2021-05-11
  • Բնակչության ծերացումը կնվազեցնի գլոբալ տնտեսական աճը․ Moody’s
  • 2021-05-10
  • Գարնանացան հացահատիկային, հատիկաընդեղեն և կերային մշակաբույսերի արտադրության խթանման պետական աջակցության ծրագիր
  • 2021-05-07
  • ՊԵԿ-ը հրապարակել է զբոսաշրջության և առևտրական գործունեության վերաբերյալ հարկային ուղեցույցներ
  • 2021-05-07
  • Պարենային ապրանքների համաշխարհային գների աճը ապրիլին շարունակվել է
  • 2021-05-07
  • ԱՄՆ-ից սկսել են ավելի շատ փող ուղարկել Հայաստան
  • 2021-05-06
  • Օտարերկրյա ուղղակի ներդրումներն աշխարհում հակառեկորդ են սահմանել
  • 2021-05-05
  • Սպառողական շուկայում 12-ամսյա գնաճը կազմել է 6.2%
  • 2021-05-04
  • Զբոսաշրջության ոլորտի առավել ճշգրիտ վիճակագրական տվյալների հավաքագրում՝ ՍԷԿՏ համակարգի բարելավման միջոցով
  • 2021-05-04
  • 12-ամսյա բնականոն գնաճը ևս արագացել է՝ մարտի վերջին կազմելով 6.6%։
  • 2021-05-04
  • 2020-ին Հայաստանում անկանխիկ գործարքների ծավալը 37%-ով ավելացել է
  • 2021-05-04
  • Վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը բարձրացվել է 0.5 տոկոսային կետով
  • 2021-05-04
  • ԵՄ երկրներում գրեթե 7 միլիոն աշխատատեղ է կրճատվել օդային ուղևորափոխադրումների դադարեցման պատճառով
  • 2021-05-03
  • Արցախում նվազագույն սպառողական զամբյուղի արժեքն աճել է
  • 2021-04-30
  • Մեկնարկել է «Ապագա Հայկականը» հանրային նախաձեռնությունը
  • 2021-04-28
  • 2021 թվականին ՀԿԵ-ն հիմնանորոգելու է 9,5 կմ երկաթուղային գծեր
  • 2021-04-27
  • Քննարկվել են Կառավարության առաջիկա քայլերը պետական պարտքի նվազեցման ուղղությամբ
  • 2021-04-27
  • ՊԵԿ-ն աջակցության ծրագրերի շրջանակում շուրջ 9 մլրդ դրամ է բաշխել տնտեսվարողներին
  • 2021-04-27
  • 2020թ. բյուջեի կատարման տարեկան հաշվետվությունը կառավարությունը խորհրդարան կներկայացնի մինչև մայիսի 1-ը
  • 2021-04-27
  • Քննարկվեցին փողերի լվացման և ահաբեկչության ֆինանսավորման դեմ պայքարին առնչվող հարցեր
  • 2021-04-26
  • Տնտեսական ակտիվության ցուցանիշը (2021թ․ հունվար-մարտ)՝ – 2,0%
  • 2021-04-23
  • ՎԶԵԲ-ը կաջակցի Հայաստանի ֆոնդային բորսային` մշակելու կապիտալի շուկայի զարգացման ռազմավարությունը
  • 2021-04-22
  • 6 ամսով երկարացվել է ժամանակավորապես ներմուծված ավտոմեքենաների՝ ԵԱՏՄ տարածքում մնալու ժամկետը
  • 2021-04-21
  • Համավարակից վերականգնումը կլիմայի փոփոխությանն ուղղված գործողություններին թափ հաղորդելու հնարավորություն
  • 2021-04-21
  • 2020թ. մարտի համեմատ եկամուտ ապահոված աշխատատեղերի քանակն ավելացել է շուրջ 2500-ով
  • 2021-04-21
  • Ապրիլի 19-ին տեղաբաշխվել են պարտատոմսեր
  • 2021-04-21
  • PwC-ն կազմել է ԿԲ թվային արժույթների գլոբալ վարկանիշը
  • 2021-04-21
  • Եկամտային հարկի գումարների վերադարձման դիմումներն անհրաժեշտ է ուղարկել էլեկտրոնային եղանակով
  • 2021-04-20
  • 2021թ․ 1-ին եռամսյակի ՏՏ ոլորտի խոշոր հարկ վճարողները
  • 2021-04-15
  • 2021թ. առաջին եռամսյակում 1000 խոշոր հարկ վճարողները
  • 2021-04-14
  • Շուրջ 4.7 մլրդ դրամ կորոնավիրուսի տնտեսական հետևանքների չեզոքացման 23-րդ միջոցառման շահառուներին
  • 2021-04-13
  • ՀՀ 2021թ․ թողարկված եվրապարտատոմսերը սկսել են շրջանառվել Հայաստանի ֆոնդային բորսայում
  • 2021-04-12
  • 2020թ․ ավանդներն ավելացել են 101 մլրդ դրամով կամ 2.9%-ով
  • 2021-04-09
  • Աշխատանքի առցանց հայտարարությունների վերլուծություն
  • 2021-04-09
  • Evocabank-ի պարտատոմսերը ցուցակվել են Հայաստանի ֆոնդային բորսայում
  • 2021-04-08
  • Գիտատեխնիկական ծրագրերի իրականացման համար կտրամադրվի հավելյալ գումար
  • 2021-04-08
  • ՀՀ կենտրոնական բանկը ՀՀ արտարժութային շուկայում կիրականացնի գործառնություններ
  • 2021-04-07
  • 2021թ․ ապրիլի 1-ի դրությամբ ավելացել է միկրոձեռնարկատերերի քանակը
  • 2021-04-07
  • Բեռնափոխադրումների անկում և ուղևորափոխադրումների աճ 2021թ․ առաջին եռամսյակում
  • 2021-04-07
  • 2020թ․-ին վճարային քարտերով գործարքների ծավալը 2019թ․-ի համեմատ ավելացել է 16.4%-ով
  • 2021-04-05
  • Սպառողական շուկայում 12-ամսյա գնաճը կազմել է 5.8%

    Ամենաընթերցված

    7 օր 30 օր